Okres próbny dla nowych kierowców - wydłużone nadzory i szkolenia

Od dnia wejścia nowych regulacji, czyli 3 września 2026 roku każda osoba, która po raz pierwszy uzyska prawo jazdy kat. B, zostaje objęta okresem próbnym trwającym 2 lata od dnia wydania dokumentu.

Dla kierowców, którzy zdobyli uprawnienia przed ukończeniem 18 lat, okres próbny jest dłuższy - wynosi 3 lata, lecz nie może trwać dłużej niż do 20. roku życia danego kierowcy. Oznacza to w praktyce, że 17-latek będzie podlegał pewnym rygorom do dnia 20. urodzin (w sumie prawie 3 lata nadzoru, o ile uzyskał dokument tuż po 17. urodzinach).

Surowsze regulacje w okresie próbnym. Kierowca objęty okresem próbnym musi przestrzegać zaostrzonych przepisów mających na celu zwiększenie ostrożności. Najważniejsze z nich to bezwzględna trzeźwość. Kierującego w okresie próbnym obowiązuje zerowy limit alkoholu – w organizmie nie może znajdować się więcej niż 0,0‰ alkoholu we krwi (0,0 mg/dm³ w wydychanym powietrzu), ani jakakolwiek ilość środka działającego podobnie do alkoholu. Dopuszczalna norma dla kierowców (do 0,2‰) nie ma tu zastosowania – nawet śladowe stężenie będzie naruszeniem przepisów dla początkującego kierowcy.

Niezależnie od powyższego, w okresie próbnym obowiązuje dodatkowy środek zaradczy dotyczący punktów karnych. Przekroczenie 12 punktów przez kierowcę w okresie próbnym skutkuje nałożeniem obowiązku ukończenia dodatkowego praktycznego szkolenia z zagrożeń w ruchu drogowym w ODTJ. Młody kierowca, który uzbierał ponad 12 pkt, otrzyma od starosty informację i musi zaliczyć specjalny kurs w terminie wskazanym w przepisach (zazwyczaj 3 miesiące od uprawomocnienia się rozstrzygnięcia o przekroczeniu limitu). Szkolenie to trwa 1 godzinę i koncentruje się na praktycznych ćwiczeniach uświadamiających skutki brawury (m.in. symulacje niebezpiecznych sytuacji, doskonalenie reakcji obronnych). Jego program i maksymalną opłatę określa rozporządzenie wykonawcze (obecnie opłata została ustalona na 300 zł w projekcie rozporządzenia). Informacja o ukończeniu takiego szkolenia jest wprowadzana do centralnej ewidencji kierowców. W razie niewywiązania się z obowiązku w terminie, młodemu kierowcy grozi administracyjne cofnięcie uprawnień.

Przedłużenie okresu próbnego i konsekwencje wykroczeń

Mechanizm odpowiedzialności dla kierowców znajdujących się w okresie próbnym jest wielostopniowy. Ustawodawca przewidział eskalację sankcji, w której każde kolejne poważne naruszenie zbliża młodego kierowcę do utraty prawa jazdy. Najpoważniejsza sankcja to cofnięcie uprawnienia, które następuje m.in. po popełnieniu trzech wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub jednego przestępstwa drogowego.

Jakie wykroczenia się liczą?

Ustawa wskazuje zamknięty katalog wykroczeń, których popełnienie jest objęte sankcją. Są to m.in.:

1. spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu (art. 86 §1, §1a, §2 KW),
2. wykroczenia związane z bezpieczeństwem pieszych (art. 86b KW),
3. prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu – czyn z art. 87 §1 KW,
4. rażące przekroczenie prędkości (art. 92a §2 KW),
5. niezastosowanie się do zakazu wyprzedzania (art. 92b KW),
6. wykroczenia z art. 97a i art. 98 KW,
7. oraz wykroczenia z art. 90, 92 §1–2 i 97 KW w związku z naruszeniem pierwszeństwa, sygnałów świetlnych lub poleceń osób kierujących ruchem.

Skutek: całkowita utrata prawa jazdy po popełnieniu trzech takich wykroczeń:

1. starosta obowiązkowo wydaje decyzję o cofnięciu prawa jazdy,
2. młody kierowca traci wszystkie uprawnienia kategorii B,
3. aby je odzyskać, musi ponownie przejść pełną procedurę szkolenia i egzaminów (teoria + praktyka), tak jak osoba bez prawa jazdy.

Jakie przestępstwa drogowe są brane pod uwagę?

Najczęściej spotykane to:

1. prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a §1 KK),
2. spowodowanie wypadku lub katastrofy drogowej (art. 177, 173 KK),
3. ucieczka z miejsca zdarzenia (art. 178 KK),
4. prowadzenie pojazdu mimo sądowego zakazu (art. 244 KK),
5. nieudzielenie pomocy ofierze zdarzenia drogowego (art. 162 KK).

Skutek: natychmiastowa utrata prawa jazdy po prawomocnym rozstrzygnięciu:

1. starosta musi wydać decyzję o cofnięciu uprawnienia,
2. kierowca nie może prowadzić pojazdów,
3. odzyskanie prawa jazdy wymaga powtórzenia kursu, badań psychologicznych (jeśli dotyczy) oraz egzaminów państwowych.

To oznacza, że jeden poważny czyn skutkuje dla młodego kierowcy tym samym, co trzy wykroczenia — całkowitą utratą prawa jazdy i koniecznością ponownego uzyskania uprawnień!